Izale-i Şuyu Davası – Ali Çökelez

//Izale-i Şuyu Davası – Ali Çökelez

Izale-i Şuyu Davası – Ali Çökelez

Sevgili Remax Work takipçileri

Bu yazımda size uygulamada sıkça karşılaşılan izaleyi şuyu davasından kısaca bahsedeceğim.

İzaleyi şuyu (Ortaklığın giderilmesi) davası, paylı mülkiyet ya da elbirliği mülkiyetin sona erdirilmesi ve kişisel mülkiyetin kurulması için açılan  davaya verilen isimdir. İzaleyi şuyu davasındaki amaç, elbirliği veya paylı mülkiyete konu olan taşınır ya da taşınmaz mal üzerinde paydaşlığa son vermektir. Bu dava sayesinde paydaşlık sona erdirilebilir ve kişisel mülkiyet kurulabilir.

Elbirliği ve paylı mülkiyetin nasıl sonlandırılacağı, kimlerin bu hakka sahip olduğu, paylaşmanın kimlerden  ve nasıl istenebileceği medeni kanunumuzun ilgili maddelerinde düzenlenmiştir.

Medeni kanunumuzun 698.maddesine göre her paydaş izaleyi şuyu davasını tek başına açabileceği gibi diğer paydaşlarla birlikte de açabilir. İzaleyi şuyu davası açabilecek olan kişiler taşınmaz malın paydaşı olan, tapuda kayıtlı gözüken kişilerdir. Bu davada bütün paydaşların bulunması gerekir. Paydaşlardan biri ölmüşse mirasçılık belgesinde adı geçen bütün mirasçıların davaya dahil edilmesi zorunludur. Davalı durumunda olan paydaşların da davacı paydaşlar gibi ortaklığın ne şekilde giderilmesi gerektiğine ilişkin talepte bulunmaları mümkündür.

Ayrıca Medeni Kanunumuza göre izaleyi şuyu davası uygun olmayan bir zamanda açılamaz. Uygun olmayan zamana taşınmazın satışının ekonomik olarak paydaşları zarara düşüreceği durumlar   örnek gösterilebilir. Uygun olmayan zaman dürüstlük ve iyi niyet ilkelerine göre mahkemece belirlenir.

Hukuk muhakemeleri kanununa göre izaleyi şuyu davası Sulh hukuk mahkemesinde açılmaktadır. Yetkili mahkeme ise gayrimenkulün bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesidir. Örneğin; Atakum ilçesinde bulunan paylı mülkiyete tabi bir taşınmaz bakımından izaleyi şuyu davası, paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından Samsun sulh hukuk mahkemesinde açılmalıdır. Hukuk muhakemeleri kanunumuzun 316.maddesine göre izaleyi şuyu davası basit yargılama usulüne tabidir.

Dava sürecinde taraf teşkilinin sağlanması büyük önem arzetmektedir. Taşınmazın bütün paydaşları davaya dahil edilmeden diğer aşamalara geçilemez. İzaleyi şuyu davasında kazanan ya da kaybeden olmaz, bu davadan paydaş olan herkes etkilenir. Davayı açan taraf davanın başında mahkeme giderlerini ödemek zorundadır ancak dava sonunda mahkeme giderleri ve vekalet ücretleri paylar oranında davanın taraflarına yükletilir.

Taraflar malın nasıl paylaşılması konusunda anlaşmışlarsa mahkeme bu anlaşmaya göre karar verebilir. Ancak anlaşma yoksa mahkemece satış ya da aynen taksim kararı verilebilir. Medeni kanunumuzun 699.maddesine göre; taraflardan biri ortak malın aynen taksim edilerek ortaklığın giderilmesine karar verilmesini isterse, mahkeme öncelikle aynen taksim şartlarının bulunup bulunmadığını araştırmalıdır.

Dava konusu taşınmaz bölünebilir nitelikte ise mahkemece taşınmazın aynen paylaştırılmasına karar verilecek, aksi halde ise açık arttırma yolu ile taşınmazın satılmasına karar verilecek ve satış bedeli pay oranına göre dağıtılacaktır. Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesi mümkün gözükmemekteyse, mahkemece açık artırmayla satış kararı verilebilir. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilebilir ancak bunun için bütün paydaşların rızası gereklidir.

İzaleyi şuyu davası, davanın tarafları için benzer sonuçlar doğurur ve taraflar benzer haklara sahiptir. Davacı taraf satış yoluyla ortaklığın giderilmesini istese dahi davalı taraf aynen taksim yoluyla ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Davacı taraf feragat etse bile davalı taraf davaya devam etmek isterse mahkeme davaya devam eder ve davayı sonuçlandırır. Davanın sonunda vekalet ücreti ve yargılama giderleri payları oranında taraflara yükletilir.

İzaleyi şuyu davası birlikte mülkiyetten kişisel mülkiyete geçişi sağlayan, taşınır ya da taşınmaz mallarda ortaklığın sona erdirilmesine yarayan uygulamada sıkça başvurulan bir dava türüdür. Bu dava ile ortakların hakları eşit şekilde korunarak kişilerin ferdi mülkiyete geçiş haklarını koruma alına altına almaktadır.

 

 Ali  ÇÖKELEZ
Gayrimenkul Danışmanı ve Hukuk Uzmanı              

 

By | 2018-10-08T10:34:42+00:00 Ekim 3rd, 2018|Hukuk|Yorum yok

About the Author:

Siz de fikrinizi belirtin